July 09, 2013

Chữ tình, chữ người

Người ta thường nhân danh tình yêu để lý giải rất nhiều điều. Tôi thường tìm tình yêu thực sự trong những câu chuyện cuộc sống.

Note này viết từ năm 2011,
Viết, rồi giữ lại, bởi ngại đụng chạm.
Tôi sợ.
Bởi tôi người phụ nữ độc thân, và độc lập.
Tế nhị,
tôi có lý do để lo sợ đá ném.
Sợ đụng chạm đến nhiều phần trăm phụ nữ Việt luẩn quẩn 'Tấm Cám' suốt cả cuộc đời họ, sợ đụng chạm đến những đàn ông Việt đang sống với những người vợ Việt 'Tấm Cám'. Nhưng dù vậy, tôi vẫn muốn những người bạn đọc bài này sẽ là số phần trăm còn lại.

Bạn tôi, fan của chương trình truyền hình tìm người thân trên truyền hình Nga, chương trình "Đợi anh về" - đi trước của VTV "Như chưa hề có cuộc chia ly", ít nhiều liên quan đến những người từng sống, học tập và yêu nước Nga những năm xưa. Từ Blog của bạn, tôi được biết hai câu chuyện cuộc sống gần hệt như nhau, thế này:

Câu chuyện 1 (ở đây): Một ngày năm 2002 có một mẩu tin trên chương trình 'Đợi anh về': "Tên tôi là S.I. , năm nay tôi 15 tuổi. Tôi muốn tìm cha tôi, một người Việt Nam, tên là (...) . Cha mẹ tôi quen nhau khi ông học nghiên cứu sinh tại Viện hàn lâm khoa học (...). Năm 1989, khi tôi 3 tuổi, ông làm xong luận án tiến sĩ chuyên ngành (...) và trở về nước. Ông trao đổi thư từ với mẹ tôi một thời gian, sau đó thì bặt tin. Mẹ viết thư về địa chỉ cũ, nhưng thư đều quay lại. Chắc cha tôi đã chuyển đi nơi khác. Nay mẹ tôi không còn nữa, tôi không còn ai thân thích trên cõi đời này. Trước khi qua đời, mẹ tôi nói ông sống ở Hà Nội. Tôi rất muốn tìm lại cha tôi, các anh chị em của tôi ở Việt Nam".

Gần 7 năm sau, người viết vô tình 'gặp' ông ấy, một người có chức danh và học hàm khả kính. Đáp lại thông tin gần như chắc chắn về đứa con rơi đang tìm ông, ông trả lời "chuyện không đơn giản. Sau khi về VN, tôi đã quay trở lại đó một lần, đã đến thăm hai mẹ con. Nhưng cuộc sống có những phức tạp riêng của nó... Tôi không chối bỏ cháu, nhưng tôi muốn giải quyết mọi chuyện một cách êm đẹp, không ồn ào... Tôi sẽ nhờ anh nói chuyện với cháu nhé. Tôi quên sạch thứ ngôn ngữ đó rồi, Tôi muốn nói với cháu rằng tôi rất yêu cháu và muốn gửi cho cháu một ít tiền".
Bạn tôi "im lặng. Không biết phải nói sao về phương án mà ông đưa ra. Ông kể tiếp ông có 2 người con, một cô con gái và một cậu con trai. Cả hai đều đã lớn, đã đi làm.
- Anh này, sao anh không nói với chị? Bao nhiêu năm đã qua rồi. Em nghĩ chị ấy sẽ tha thứ. Hơn nữa, cô bé chỉ còn lại có một mình. Biết đâu, chị ấy động lòng. Dù sao thì cũng là con của chồng mình...
- Không đơn giản thế đâu em. Để anh suy nghĩ thêm nhé. Anh không muốn làm chuyện này ồn ào.
Lần thứ hai ông nhắc lại là không muốn làm chuyện này ồn ào".


Theo lẽ thông thường của người Việt từ nhỏ đã thuộc lòng 'Tấm Cám', người đàn ông này được cảm thông. Tôi dám chắc hầu hết chúng ta đều cảm thông, trừ bạn tôi, anh viết trên blog cá nhân sau cuộc gặp với người đàn ông đáng kính "Tôi không rõ điều gì có thể cản trở ông vào giây phút này? Người vợ ghen tuông (có thể như vậy), hay chiếc ghế (mặc dù không còn ngồi lâu được nữa) đang níu giữ ông làm tròn cái bổn phận thiêng liêng mà ông đã tự gột bỏ suốt 19 năm qua?
... Ông chào tôi, bắt tay ra về. Một bàn tay nhỏ đến bất ngờ so với cái dáng cao to của ông. Nó mềm oặt như không có sinh khí."


Câu chuyện 2 (ở đây): Một hôm, cũng trên Chương trình "Đợi anh về" ấy, có hai cô bé tuổi chừng từ 8 đến 12, xinh xắn lắm, kể qua nước mắt: "Bố chúng cháu học ở Nga, gặp và kết hôn với mẹ cháu. Sau khi học xong, bố về nước, hứa sau khi ổn định công việc sẽ quay lại đón ba mẹ con. Nhưng được một thời gian thì mẹ cháu bị bệnh và qua đời. Ông bà ngoại cháu quá già, không thể nuôi được hai cháu nên phải đưa chúng cháu vào trại trẻ mồ côi. Sau đó thì ông bà cũng mất. Giờ chúng cháu không còn ai thân thích nữa. Bố chúng cháu là người Lào. Chúng cháu muốn tìm lại bố và muốn sống với bố".

Mấy tuần sau, chương trình báo tin đã tìm thấy bố của hai em và có một món quà tặng hai em là đoạn băng video được ghi hình ở Vientiane. Trên màn hình xuất hiện một người đàn ông tầm 35 tuổi, giọng run run, anh xin lỗi vì hoàn cảnh nên đã không thể quay lại ngay đón ba mẹ con. Anh có viết thư, nhưng sau này không nhận được hồi âm (có lẽ đó là sau khi người vợ mất). Anh đã nghĩ cô ấy có cuộc sống mới nên không quấy rầy thêm nữa. Anh lấy vợ khác, một phụ nữ Lào, có một đứa con trai và một đứa con gái.

Người đàn ông không ghìm được cảm xúc và bật khóc: "Lúc nào bố cũng nhớ các con. Bố nhờ hỏi về các con khắp nơi mà không được. Bố sẽ sang Nga đón các con về Vientiane. Điều kiện ở đây không bằng ở Nga, nhưng mẹ và các em rất sung sướng được có các con trong nhà".
Các cô bé cũng khóc. Người dẫn chương trình nói: "Các cháu sắp được gặp lại gia đình của mình. Cố gắng chờ thêm một chút nữa, bố sẽ sang đón các cháu về".

Bạn tôi, xem trọn chương trình ấy, thốt lên trong bài viết "Đấy, đàn ông Lào đấy, tôi biết lương một công chức Lào là bao nhiêu, chừng 50 USD/tháng là cùng, anh ta đang nuôi 2 đứa con giờ thêm 2 đứa nữa...
Trong khi đó nhân vật người đàn ông Việt có học hàm của tôi thì lại có cách xử sự ngược lại..."

Không chỉ ông GS đáng kính, trên website đó còn 4-5 trường hợp tìm cha Việt tương tự. Những thông tin đó đã tồn tại 5-6 năm qua, mà không được xóa đi, chứng tỏ những đứa con đó vẫn chưa được gặp cha. Và những người cha Việt đó vẫn tiếp tục im lặng...

"...Anh bạn mới của tôi cho hay người Lào là như thế. Đó là một xã hội nơi người ta tôn trọng những mối quan hệ riêng tư, không lấy đó làm thước đo đạo đức. Những người đàn ông Lào không phải xấu hổ khi có con riêng ở đâu đó. Và những người phụ nữ Lào không hẹp lòng với những đứa con riêng của chồng."

Trên cái website đó, không chỉ đàn ông Lào nhận con rơi của mình. Đàn ông từ những nước lạc hậu như Angola, Kenya và nhiều nước Châu Phi khác, thậm chí từ những nước vẫn còn đang loạn lạc như Afghanistan, Iraq... cũng trả lời khi những đứa con rơi của họ cất tiếng gọi.

Chỉ có đàn ông nước ta là im lặng..."

Điều gì khiến họ phải im lặng?

Tôi, không đi tìm câu trả lời, cứ loay hoay nên hiểu thế nào về từ "lạc hậu",
loay hoay sau cuối hai câu chuyện trên, ai là người hạnh phúc.

Mới đây đọc stt của chị Hậu Khảo cổ trên FB: "Mọi đứa trẻ khi sinh ra đã tự nắm chặt bàn tay, bởi vậy sống mà biết buông bỏ là rất khó".
Khó, nhưng biết sống buông bỏ, mở lòng sẽ hạnh phúc.

*** Có chút gì chung:
- CON LÀ GIENHIA, TÌM BỐ...

23 comments:

  1. Biết buông bỏ những gì không phải của mình nhưng cũng cần biết nắm giữ những gì thuộc về mình mà Tình cảm con người là một trong những điều quan trọng nhất.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Dạ. Nắm giữ thế nào cũng là chuyện để nói ha chị. Em vẫn muốn nhìn vào kết quả - mọi điều đều hướng đến HP - của không chỉ mình mà cả người bên cạnh. Nhưng thôi... đó có vẻ lại là một topic khác, không ít hơn nhạy cảm, khó nói khó viết lắm.

      Delete
  2. Lana sắp đặt 2 cụ Lào,Việt cạnh nhau thế thì hình ảnh ông trí thức nhiều học hàm này xấu xí quá...phải gọi là trí nô .hix

    ReplyDelete
    Replies
    1. @Tuan Anh Le: Lana đâu sắp đặt đâu.
      Chính người viết cũng không khỏi bị vấn vương khi biết về cả hai câu chuyện từ cùng một chương trình truyền hình Nga :(

      Delete
  3. Người đàn ông thứ Lào là hạnh phúc chị ạ, vì được hành động theo trái tim của mình. Nhưng việc im lặng không đo được tình yêu của người cha Việt hay Lào, ai sâu hơn ai.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Đúng rồi tình cha/ mẹ không đong đếm so sánh được.

      Mình thích câu 'được hành động theo trái tim' của 3loe. Thanks vì đã ghé và để lại còm nha. Hug.

      Delete
  4. Dong y voi 3Loe, thuong yeu thi khong do duoc, nhung trach nhiem thi co the thay ro rang khac nhau trong 2 truong hop tren. Khong chi dan ong, ngay ca phu nu VN co cai nhin "khac" phu nu Lao chang? Minh rat thich bai viet nay cua Lana, dau rang doc xong thi rat buon.

    Huong

    ReplyDelete
  5. Rất cảm ơn 3loe và Hương. Mình thật sự rút ruột khi viết và post entry này, đến cảm thấy kiệt sức, vì một entry nhưng có thể nhiều đụng chạm tế nhị, nhiều nhạy cảm, kể cả đến văn hoá, cuộc sống, quan niệm hạnh phúc. Entry nhỏ nhưng những điều có thể cảm thấy đụng chạm đến thì không nhỏ.
    Nên chủ yếu chỉ dẫn bài và kể chuyện,
    nên khó còm men.
    Thêm vào còm của 3loe và Hương mình chỉ muốn nói riêng mình, mình nhận thấy sau cuối những câu chuyện, người vợ/ người mẹ Lào là người hạnh phúc.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Lana "dẫn bài và kể chuyện" rat tot day chu. Nhung chuyen te nhi nhu the nay se co dung cham ai do, nhung viet ra suy tu (tren blog cua chinh minh) la song that voi chinh minh Lana a. Biet dau se co 1 dua tre nao do se tim thay cha nho bai viet nay. Biet dau bai viet nay la 1 nhac nho nhe nhang cho 1 ai dang can them dong luc se lam dieu gi do can thiet?
      Bay gio viet xong roi, Lana co thay khoe hon khong?
      Thuong men,

      Huong

      Delete
    2. 'như chuyện đã viết xong', bạn hiền à.

      Delete
  6. Lana ơi, mình quan niệm rằng tư cách đàn ông không phải ở một vài phút xao lòng, mà là cách họ xử lý tình huống sau đó. Một người đàn ông không quan tâm đến giọt máu của mình thì hẳn nhiên không thể được coi là người tử tế. Chỉ hơi buồn là ở VN những người đàn ông quay lưng với con mình hình như không hề ít. Buồn thật.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Bạn ơi nhìn một hành động/ hiện tượng và bắt lỗi (ai, làm gì?) là cách người ta thường làm.
      Người kể những câu chuyện này không có í định nhắm đến mội lỗi cá nhân. Thật sự không. Có lẽ nếu mỗi bạn đọc rồi một câu hỏi nhỏ 'tại sao?' là thấy 'ĐƯỢC' rồi. Khi ta hiểu và thấu, ta không phán trách, nỗi buồn (nếu có) cũng rộng hơn.
      Xoay hướng nhé: Mình tin không người cha nào không yêu con, ở đây là những người đàn ông trong bài viết.

      Delete
  7. Bạn ạ
    Cách đây 3 năm, mình đưa 1 người đàn ông-gân 70 tuổi-mang trong mình 2 dòng máu Pháp Việt về VN tìm mẹ
    Mình và Robert nói chuyện với nhau rât nhiều,rồi nhờ Thu Uyên lên chương trnh "Như chưa hề có cuộc chia ly'' Khi dịch cho ông ấy,mình biêt răng ông ta rât kiềm chế để kg khóc
    Rôt cục,kg có môt thông tin nào.Khi chia tay ông ta nói răng suốt 60 năm ông chờ đợi,tìm kiếm.và suy nghĩ tại sao mẹ lại bỏ rơi ?
    Và ông ta quyết đinh sẽ kg bao giờ trở lại,vì ký ức quá buồn đau
    Vậy đấy,mọi chia ly đều do hoàn cảnh.Đúng
    Cha mẹ nào cungthương yêu con .Đúng
    Chỉ có những đưa trẻ ấy thì sẽ lớn lên với vết thương kh bao giờ lành

    ReplyDelete
    Replies
    1. Dạ đúng ạ, nếu như tất cả mọi người đều nghĩ từ góc độ của những đứa trẻ thì sẽ không có sự 'ồn ào', và những người lớn bớt lý đo để phải 'im lặng' :(

      Delete
    2. 60 năm trước? có lẽ khoảng những năm 50 khi đương có chiến tranh. Liệu bà có sống sót qua cuộc chiến đó, rồi chiến tranh phá hoại của người Mỹ nữa chứ. Đừng trách bà

      Delete
  8. đọc bài báo link chị đưa không cầm được xúc động

    em có tình cờ coi 1, 2 số NCHCCCL, lúc xúc động nhất luôn là lúc gặp nhau

    __
    còn về câu chuyện thứ 1 em không có mấy dữ liệu nên em mạnh dạn bày tỏ không thích người bố

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chị thích cách của Guy comment entry này.
      Nói cảm nhận tôi thích/ không thích,
      không tiếp 'bởi vì...'
      :)

      Delete
    2. chính ông ta, em dám chắc, còn ghét chính cả ổng nữa là...

      --
      em thấy là trên mạng khi biểu lộ đúng cảm xúc của mình thì đường nét gương mặt mình mới hiện ra rõ ràng, biết ai với ai; còn ngược lại thì coi như đọc tựa tiểu thuyết "Khuôn mặt người khác" vậy Hoặc đó chính là ý chí hướng người đọc được nhừng gì mình viết nghĩ về 1 vùng nhân cách mà mình muốn có!

      nói cho cùng cũng là ĐĐG, chừa cho bản thân 1 con đường hưởng vị tha, mà em nghĩ không được đâu, cái gì cũng phải trả giá mặc dù có không ra giá

      Delete
  9. Viết hay lắm ! Làm cách nào thế hả chị ? Cứ khi nào em đinh viết cái gì tình cảm thì lại thành ra chuyện cười kekekeke. Thôi đi viết khoa học thường thức vậy ....

    ReplyDelete
    Replies
    1. @BlackViva: Viết mà có hài hước càng 'dễ đọc', hay chứ sao. Mà viết gì cũng ra thành chuyện cười không hề dễ nha :)

      Delete
  10. Sự hèn nhát của ngài "đáng kính" sẽ là nỗi đau đi theo ông ta đến khi ông ấy nằm xuống.Vì bản thân ông luôn luôn phải đối diện với một sự thật không thể phủ nhận được trong cuộc sống hằng ngày của ộng "đáng kính" đó.Cầu đấng tối cao làm cho ông ta thức tỉnh lương tâm của mình.

    ReplyDelete
    Replies
    1. @AK7: Lana thì không nghĩ phán xét đâu, vì để đưa ra nhận xét một hành động/ một cách xử sự (kết quả) cần hiểu rõ nhiều câu chuyện phía sau (nguyên nhân).

      Trong hoàn cảnh của ông GS, người nghĩ thì sẽ không hạnh phúc.
      Có lẽ cái XH xung quanh ông í không care nhiều đến cảm xúc hạnh phúc ấy mà care nhiều hơn về những câu chuyện khác...

      Delete
  11. khi đọc xong câu chuyện thực sự em rất buồn và cảm thấy xấu hổ chị Lana ah! Cách cư xử của ông Khả kính kia mỗi người sẽ có 1 cách nhìn nhận khác nhau nhưng ông ta vô trách nhiệm quá! Ông ta không xứng đáng làm 1 người bố! Chị cũng không phải định hướng suy nghĩ cho mọi người đâu ah! mỗi người 1 cách nhìn!

    ReplyDelete

Nào mình cùng chia sẻ cảm nhận...